هاشم معروف الحسني ( مترجم : حميد ترقى جاه )
105
سيرة المصطفى ( ص ) ( فارسي )
خريدوفروش مىپرداختند . مسلمانان نيز به همراه خود كالاهاى ارزشمندى برده بودند كه در آنجا به فروش رساندند و هر درهم از كالاهايشان يك درهم سود آورد . مسلمانان هشت روز در آنجا ماندند ، آنگاه بازگشتند ولى ابو سفيان به وعدهگاه نيامد . ( 1 ) پرسشى كه پيش مىآيد اين ستكه مسلمانان بنا به كتابهاى تاريخ براى برخورد با ابو سفيان كه آنان را به جنگ در آن مكان تهديد كرده بود ، آمده بودند يعنى براى جنگ احتمالى با قريش و وابستگانش . حال با وجود اين زمينه چگونه مسلمانان كالاهاى تجارى همراه خود آورده بودند ؟ ديگر اينكه چنان كه برخى از نوشتههاى مربوط به سيره مىگويند مردم هر سال براى خريدوفروش در آنجا گرد مىآمدند ، چگونه پيامبر ( ص ) در روزهائى براى جنگ با قريش به آنجا مىآيد كه اعرابى كه هنوز بيشترشان مشركند از جاهاى گوناگون براى خريدوفروش مىآيند ، در حالى كه بعيد نيست اگر در چنين موقعيتى پيكارى درگيرد بيشتر آنان به قريش بپيوندند و مسلمانان با بيشترين خطرها نسبت به خود و اموالشان مواجه گردند ؟ همهء اين احتمالات را پيامبر ناچار مىبايست در نظر مىگرفت و از اين كار خوددارى مىنمود . ( 2 ) به نظر من درست آنست كه غزوه در زمانى كه اعراب براى خريدوفروش گرد مىآمدهاند نبوده و مسلمانان نيز اموال و كالاهاى با ارزش با خود نبردهاند . بلكه همچون ديگر غزوهها براى بر طرف ساختن توطئه و دشمنى متجاوزان و مشركان رفتهاند . ( 3 ) در اين غزوه پيامبر ( ص ) به همراه يك هزار و پانصد تن كمتر يا بيشتر - بنا بر اختلاف روايات - به سوى ميعادگاه حركت كرد . ابو سفيان از آمدن به ميدان جنگ ناخشنود و از برخورد با پيامبر ( ص ) در آن نقطه ترسان بود . وى مىانديشيد با گروهى برخورد خواهد كرد كه به خونخواهى آمدهاند و از جنگ احد درسهائى آموختهاند كه پيروزى بر قريش و همدستانش را نصيب آنان خواهد ساخت . از اين رو پيش از بيرون